Topuzun Halil
- Vefat etmiş
- Şehir:
- İstanbul
- Ekol:
- İstanbul kemane (çıkrık) ekolü
- Aktif dönem:
- 1905~/1942~
- Takma adlar:
- Topuzun Halîl Usta, Tosunum Halil, Edirnekapılı Halil Usta, Halîl Usta
Dönemin en ünlü ustalarından. Elbistanın Sesi'ne göre 1886 Edirnekapı doğumlu, Eski Sahaflar'da dükkânı vardı. 1926'da Karadeniz Vapuru ile düzenlenen seyyar Türk sanatları sergisinde tesbih ustası olarak yer aldı ve Mudanya-Bandırma arasında bir tesbih tamamlayıp Atatürk'e hediye etti; Atatürk'ten takdirname aldı. Mustafa Düzgünman'ın 1958 tarihli manzumesi, vali mütekaidi Sedad (Erim) Bey'de mahfuz Halil Usta tesbihlerini ayrıntılı tasvir eder ve ustayı 'tesbihçiler kutbu' diye anar.
Ayırt edici özellikler
İmamelerin uzunluğu yaklaşık altı tane ölçüsündeKaynak: 2
Kanıt derecesi B — mezat veya açık atıf. Derece kaynağın türünü gösterir, iddianın doğruluğunu değil.Kaynaklar ayrışıyorŞalgamî, beyzî, uçlu ve yuvarlak tane formlarını birlikte kullanmaKaynak: 2
Kanıt derecesi B — mezat veya açık atıf. Derece kaynağın türünü gösterir, iddianın doğruluğunu değil.Kaynaklar ayrışıyorTepeliğe imza atma alışkanlığıKaynak: 2
Kanıt derecesi B — mezat veya açık atıf. Derece kaynağın türünü gösterir, iddianın doğruluğunu değil.Kaynaklar ayrışıyorZarif hadde (tane sırtı geçişi) ve ince tane deliğiKaynak: 2
Kanıt derecesi B — mezat veya açık atıf. Derece kaynağın türünü gösterir, iddianın doğruluğunu değil.Kaynaklar ayrışıyorkuka, sandal, demirhindi, zergerdan, bağa, köknar, sırça kuka, zeytin ağacı, kehribar, narçıl, üveydârî, öd ağacı, mâverd, oltu taşı, gergedan boynuzuKaynak: 123467
Kanıt derecesi B — mezat veya açık atıf. Derece kaynağın türünü gösterir, iddianın doğruluğunu değil.Kaynaklar ayrışıyorkemane (çıkrık) torna, oyma / kafes (ajur) işçiliğiKaynak: 123467
Kanıt derecesi B — mezat veya açık atıf. Derece kaynağın türünü gösterir, iddianın doğruluğunu değil.Kaynaklar ayrışıyor
Zaman çizelgesi
- Kanıt derecesi B — mezat veya açık atıf. Derece kaynağın türünü gösterir, iddianın doğruluğunu değil.Kaynaklar ayrışıyor
İstanbul kemane (çıkrık) ekolüKaynak: 123467
Kanıt derecesi B — mezat veya açık atıf. Derece kaynağın türünü gösterir, iddianın doğruluğunu değil.Kaynaklar ayrışıyordosya taksonomisi; kaynak: usta-çırak bağıKaynak: 123467
Kanıt derecesi B — mezat veya açık atıf. Derece kaynağın türünü gösterir, iddianın doğruluğunu değil.Kaynaklar ayrışıyordosya taksonomisi; kaynak: usta-çırak bağı. TDV İslâm Ansiklopedisi'nde çıkrık-kemâne bir ALET adıdır, ekol adı değil; 'İstanbul kemane (çıkrık) ekolü' etiketi bu dosyanın editör kararıdır ve doğrudan kaynak atfı yoktur.Kaynak: 123467
Kanıt derecesi B — mezat veya açık atıf. Derece kaynağın türünü gösterir, iddianın doğruluğunu değil.Kaynaklar ayrışıyor
Kaynak notları
Aşağıdakiler kaynakları tararken düşülmüş notlardır. Bir kaydın kaynakları birbirini tutmuyorsa bu ayrıca söylenir ve sayfanın başında görünür.
- Ölüm yılı üç ayrı değer: 1942 (Muhasipzade Celal'den aktarım, aynı yazı içinde), 1949 (aynı yazının usta listesi), 1960 (zakiran blogu). Aynı yazı kendi içinde çelişiyor.
- Doğum yılı: 1886 (Elbistanın Sesi) / 1900 (zakiran blogu).
- Lakap: TDV 'Tosunum Halil' yazarken diğer kaynaklar 'Topuzun Halil' diyor; aynı kişi olup olmadığı doğrulanmadı.
- Hediye edilen tesbihin malzemesi: aynı yazıda hem 'gergedan boynuzu' (Muhasipzade Celal alıntısı) hem '99'luk' (usta listesi) geçiyor; tane sayısı ve malzeme eşleşmiyor.
Kaynaklar
Derece, kaynağın gücünü söyler; sonucun kendisini değil.
- 1.Kanıt derecesi C — kurumsal satıcı. Derece kaynağın türünü gösterir, iddianın doğruluğunu değil.Tesbih ve Kültürümüzdeki YeriOrhan Saydam
Edirnekapılı olup, 1886 yılında doğmuştur. Eski sahaflarda dükkanı bulunan Halil Usta, döneminin en ünlü ustalarındandır. ... 1949 yılında vefat eden Halil Usta, Edirnekapı'da gömülüdür.
Erişim tarihi:
- 2.Kanıt derecesi B — mezat veya açık atıf. Derece kaynağın türünü gösterir, iddianın doğruluğunu değil.Türk TesbihçiliğiAhmed Yüksel Özemre
Beşiktaşlı Sağır Rıfat usta ve öğrencisi Topuzun Halîl usta
Erişim tarihi:
- 3.Kanıt derecesi B — mezat veya açık atıf. Derece kaynağın türünü gösterir, iddianın doğruluğunu değil.TESBİHNebi Bozkurt2011
Tosunum Halil
Erişim tarihi:
- 4.Kanıt derecesi D — ilan, forum, sosyal medya. Derece kaynağın türünü gösterir, iddianın doğruluğunu değil.Tesbih Sanatı2010
Topuzun Halil Usta (1900-1960)
Erişim tarihi:
- 5.Kanıt derecesi A — yayın. Derece kaynağın türünü gösterir, iddianın doğruluğunu değil.Sanatın ve Sanatkârın İzindeİbrahim Ethem Gören2021
Erişim tarihi:
- 6.Kanıt derecesi B — mezat veya açık atıf. Derece kaynağın türünü gösterir, iddianın doğruluğunu değil.Ahmed Yüksel Özemre, 'Türk Tesbihçiliği' (ozemre.com)
Beşiktaşlı Sağır Rıfat usta ve öğrencisi Topuzun Halîl usta ve Tophâneli İsmet usta
Erişim tarihi:
- 7.Kanıt derecesi C — kurumsal satıcı. Derece kaynağın türünü gösterir, iddianın doğruluğunu değil.Koleksiyon Yurdu — kemane/dönem işi ürün atıfları
Özemre, Sağır Rıfat'ın öğrencisi olduğunu yazar. · 1958'de Mustafa Düzgünman, Ahmet Düzgünman, Niyazi Sayın ve Uğur Derman, Sedad Erim'de muhafaza edilen Halil Usta tesbihlerini birlikte incelemiştir.
Erişim tarihi: